
در بخش قبل دانستیم که با ورود مشروطه خواهان و فتح تهران به دست ایشان دو سینمای باقیمانده روسی خان، توسط مردم غارت شد و تا مدتی بعد که تنها یک سینما توسط یکی از مشروطه خواهان فعال شد، سینمای جدیدی وارد کار نشد.
عملا تا سال 1308 حرکت جدیدی درسینمای ایران رخ نداد وتنها نمایش فیلم های خارجی که اغلب از روسیه خریداری می شد و بعضا زیر نویس داشتند در چند سینمای لوکس در حوالی خیابان لاله زار انجام می شد. اما در این سال نخستین فیلم صامت بلند سینمایی ایران به نام " آبی و رابی" توسط "آوانس اوگانیانس" و با فیلمبرداری " خان بابا معتضدی" ساخته شد.
آوانس اوگانیانس مهاجری ارمنی بود که در مدرسه سینمایی مسکو تحصیل کرد و در اوایل سال 1308 به ایران آمد و اولین مدرسه سینمایی ایران را به نام " مدرسه آرتیستی سینما "بنیاد نهاد. سپس در همان سال با کمک هنرجویان مدرسه اش فیلم صامت " آبی ورابی" را که یک جنگ کمدی بود ساخت و درسال 1309 آن را به نمایش گذاشت. او دو سال بعد فیلم "حاجی آقا آکتور سینما " را کارگردانی کرد. با شروع سینمای ناطق، مردم دیگر به فیلم های صامت، روی خوش نشان ندادند. او ورشکست شد و به هند مهاجرت کرد. جالب است بدانید که او بعد از جنگ جهانی دوم به ایران بازگشت و اسلام آورد و نام خود را به رضا مژده تغییر داد.
اما مهم ترین اتفاق سینمایی ایران در سال 1312 رخ داد که تاثیر بسیار بسزایی در روند شکل گیری و حرکت سینمای ایران داشت. در این سال اولین فیلم ناطق سینمای ایران به نام " دختر لر" توسط " عبدالحسن سپنتا "ساخته شد. به واسطه نبود امکانات تولید، او ساخت آن را در بمبئی انجام داد و از امکانات فیلم سازی هندوستان بهره گرفت.
" دختر لر" برگرفته از داستان عامیانه جعفر و گلنار بود که در آن دختری به نام گلنار توسط راهزنان از کودکی به بردگی گرفته می شود. او پس از سالها اسارت بعد از آشنایی با یک مامور دولتی به نام جعفر، پس از یک جنگ گریز از دست راهزنان رها می شود و در نهایت با هم ازدواج می کنند.