ارتباطات 91

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، حرفه‌ای بودن، مسئله‌ای است که در همه جای دنیا به آن اهمیت زیادی می‌دهند و همواره تلاش می‌کنند به آن دست یابند. این مسئله در ورزش و به ویژه فوتبال که محبوبیت جهانی زیادی دارد، بیش از هر جای دیگری نمود دارد. فوتبال ایران هم از این قاعده مستثنی نیست اما با وضعیتی که مشاهده می‌شود، فوتبال ایران برای حرفه‌ای شدن راه بسیار طولانی را در پیش دارد.

یکی از موارد مطرح در بحث فوتبال حرفه‌ای، مصاحبه‌های مربیان و بازیکنان و نشست‌های خبری پیش و پس ازبازی‌ها است. تا همین چند سال پیش در فوتبال ایران از نشست خبری یا همان کنفرانس‌ مطبوعاتی پیش و پس از بازی خبری نبود و مربیان بلافاصله پس از پایان بازی‌ها در کنار زمین چمن پاسخگوی سوالات رسانه‌ها بودند که صورت خوشی نداشت و هر از گاهی جنجال‌آفرین می‌شد. دلیلش هم این بود که مربیان و بازیکنان بلافاصله پس از سوت پایان بازی، هنوز از هیجان بازی خارج نشده بودند و گاهی به دلیل عصبانیت حرف‌هایی می‌زدند که برایشان گران تمام می‌شد.

دو، سه فصل قبل سازمان لیگ برتر تصمیم گرفت که برنامه نشست‌های خبری را در ایران راه بیندازد اما همان طور که اصولا هر چیز جدیدی وارد ایران می‌شود، چند سالی طول می‌کشد تا فرهنگش هم شکل بگیرد، هنوز با وجود گذشت چند سال از شروع نشست‌های خبری،‌ اصول اولیه و حرفه‌ای آن در ایران رعایت نمی‌شود.

مهم‌ترین اصل در برگزاری نشست‌های خبری حضور سرمربی تیم‌ها در جلسات است که تا فصل قبل بسیاری از مربیان آن را جدی نمی‌گرفتند و بسیار دیده می‌شد که به جای سرمربی، دستیار او در نشست حاضر می‌شد. این مسئله با تعیین جریمه‌های نقدی و هشدارهای سازمان لیگ تا حدود زیادی برطرف شد.

مسئله مهم دیگری که این روزها بیشتر از قبل دیده می‌شود نحوه رفتار مربیان و خبرنگاران در نشست‌های خبری است؛ رفتاری که گاهی از حرفه‌ای بودن دور می‌شود و به رفتار آماتور تنه می‌زند.

قاعده کار در کشورهای حرفه‌ای و صاحب فوتبال این است که سرمربی‌ تیم‌ها در نشست خبری پیش از دیدارها شرکت می‌کنند و درباره بازی و میزان آمادگی تیم‌ خود صحبت می‌کنند. آنجا نه خبری از سوال‌های پرت و بی‌ربط هست و نه مربی‌ها تمایلی به سخن گفتن از مسائل حاشیه‌ای و بی‌ارتباط با بازی نشان می‌دهند. در ایران اما این اتفاق کاملا برعکس است و گاهی پیش می‌آید که گفت‌وگوی یک سرمربی در نشست خبری پیش از یک دیدار به همه چیز مربوط است جز بازی آن تیم!

بسیار دیده شده که خبر مربوط به نشست خبری یک بازی لیگ برتری آنقدر طولانی است که کمتر کسی حوصله خواندنش را پیدا می‌کند. همچنین در این خبرهای طولانی آنقدر از مسائل بی‌ربط به بازی آن روز مطلب آورده شده که خواننده به کل از جریان بازی خارج می‌شود. این در حالی است که به ندرت – بخوانید هرگز – دیده می‌شود که سرمربی یک تیم اروپایی در نشست خبری یک بازی درباره مسائلی حرف بزند که خارج از چارچوب آن بازی است. برای نمونه پیشنهاد می‌شود به اخبار مربوط به نشست‌های خبری دیدارهای اروپایی نگاهی بیندازید.

نکته جالب توجهی که در این مقوله وجود دارد، این است که گاهی مربیان ایرانی در نشست‌های خبری علاوه بر پرداختن به بازی تیم خود به مباحثی چون تیم ملی، تیم‌های بدهکار، مدیریت ورزش، تغییر دولت، اختلاف دو بازیکن یا مربی بر سر مسائل مختلف و حتی در مواردی اندک درباره تحولات خاور میانه سخنرانی می‌کنند! در این میان هستند مربیانی که احساس می‌کنند علاوه بر مربیگری وظیفه خنداندن "خلق الله" را هم بر گردن دارند و سعی می کنند در نشست خبری با استفاده از الفاظ و عبارات به اصلاح خنده‌آور – بخوانید هجو و یاوه – حال و هوای جلسه را عوض کنند.

نکته جالب توجه دیگر در این مساله علاقه عجیب برخی مربیان و البته خبرنگاران به پرداختن درباره بازی‌های اروپایی در نشست‌های خبری لیگ برتر است؛ در یکی از نمونه‌های جالب از این دست، نشست خبری دو تیم لیگ برتری بود که درست یک روز قبل از ال کلاسیکوی معروف اسپانیا برگزار می‌شد. در حالی که پپ گواردیولا و ژوزه مورینیو – مربیان وقت بارسلونا و رئال مادرید – در نشست خبری این دیدار بزرگ تنها به اندازه چند خط صحبت کرده بودند و از زیاده گویی پرهیز داشتند، دو مربی ایرانی در نشست خبری دیدار خود هرکدام به اندازه چند پاراگراف درباره ال کلاسیکو صحبت کرده بودند!

گذشته از موارد ذکر شده، اصول حرفه‌ای می‌گوید که نماینده ارگان برگزار کننده هر مسابقه‌ای یا مدیران رسانه‌ای هر تیمی باید در نشست خبری حضور داشته باشند و از خروج قطار بحث از ریل قانونی پیشگیری کند؛ این همان چیزی است که در نشست‌های خبری بازی‌های اروپایی و آسیایی دیده می‌شود. در این نشست‌ها، نماینده یوفا یا AFC در نشست خبری حاضر می‌شود و هرگاه خبرنگاری سوالی خارج از بحث بازی بپرسد یا سرمربی تیمی بخواهد خارج از موضوع آن بازی حرفی بزند، سریعا وارد عمل می‌شود و بحث را به جای خود بازمی‌گرداند. این نکته دقیقا همان چیزی است که در نشست‌های خبری برگزار شده در ایران دیده نمی‌شود.

از سوی دیگر نقش رسانه‌ها و سرمربیان هم بسیار مهم است. خبرنگاران باید بپذیرند که نشست خبری پیش از بازی فقط با این هدف برگزار می‌شود که مربی‌های دو تیم درباره شرایط بازی صحبت کنند و در نشست خبری پس از بازی هم تنها مطلب قابل بحث، چگونگی انجام بازی است. تا وقتی خبرنگاری تصور می‌کند که در نشست خبری یک دیدار لیگ برتری می‌تواند همه سوالات مد نظرش را بپرسد، این مسئله قابل حل نیست. او باید بداند که اگر می‌خواهد سوالات متعدد و خارج از بحثی را از مربی مورد نظرش بپرسد، می‌تواند از او درخواست یک مصاحبه اختصاصی – حضوری یا تلفنی – داشته باشد و تمام سوالاتش را در آن جلسه بپرسد.

همچنین سرمربیان باید بدانند که نباید در نشست خبری یک بازی درباره مسائلی حرف بزنند که ربطی به آن بازی ندارد. یک سرمربی حرفه‌ای به خوبی می داند که مصاحبه های پی در پی و صحبت‌های خارج از بحث اصلی در نشست خبری یک بازی اصلا به سودش نیست و او باید اصول حرفه‌ای را به نیکی رعایت کند. یک سرمربی حرفه ای وقتی با سوال غیرحرفه‌ای یک خبرنگار غیرحرفه‌ای مواجه می‌شود، از پاسخ دادن پرهیز می کند و اصول حرفه ای را قربانی وسوسه "دائم المصاحبه" بودن نمی‌کند!