ارتباطات 91

معرفی کتاب: قدرت، جامعه مدنی و مطبوعات

نوشته: دکتر هادی خانیکی

تعداد صفحات: 478

قطع: رقعی

چاپ: 1381

قیمت پشت جلد: 38000 

مطبوعات در ایران، از آنجا که جانب تحول و ارتباط را می گیرند (حتي مطبوعات دولتی) به آسانی می توانند مخل نظمهای سنتی تلقی شوند. همچنین مطبوعات متعارفا به سوی جامعه باز و نوعی تکثر گرایی در قدرت گرایش دارند، که با ساختار سیاسی توسعه نیافته و گرایش به سوی بسته بودن و تمرکز، در تعارض است. یعنی معمولا کارکرد آنها در دامن زدن به مشارکت و رقابت عمومی، مطلوب نظامهای خودکامه نبوده است. اما نکته اساسی در اینجا است که اساسا در جامعه ای مثل ایران، مطبوعات، متغیری مستقل نیستند و به دلیل مشخص نبودن وضعیت نهادهای مدنی و سیاسی، مثل احزاب، سندیکاها، انجمنها و گروه های داوطلبانه و زوال تدریجی یا آمرانه گروههای سنتی و عرفی، به سرعت جایگزین آنها می شوند. به این دلیل، مطبوعات در جوامعهی این چنین، کارکرد سیاسی پیدا می کنند و در تحولات اجتماعی و نااستواریهای سیاسی، نقش فعالی می یابند. البته روشن است که به همان نسبت، ضربه پذیرتر هم می گردند و بقا یا فنا، رشد یا رکود آن، تابعی از حدود توسعه یافتگی قدرت سیاسی و وضعیت دولت مستقر می شود.

فهرست مطالب:

پیشگفتار

توسعه نیافتگی مطبوعاتی در عصر «تمدن اطلاعاتی»

فصل اول: درآمدی بر پیوند میان مطبوعات و نظام اجتماعی

1-1- در جستجوی مسئله
2-1- نقش مطبوعات در ایران
3-1- هدف تحقیق
4-1- محدودیتهای دقیق
فصل دوم: قدرت، فرهنگ و مطبوعات
بخش اول: مطبوعات و توسعه
1-2- مفاهیم کلی
2-2- موانع توسعه یافتگی سیاسی و مطبوعاتی
1-2-2- تمرکز منابع قدرت
1- نظریه های مبتنی بر افزایش و تمرکز قدرت سیاسی
2- نگرشهای توتالیتر مارکسیستی
3- وبر و نظام پاتریمونیال
4- نظریه های ارتدوکسی درباره نظام اجتماعی ایران
5- استبداد شرقی، تولید آسیایی و جامعه آبیاری
6- احمد اشرف و موانع توسعه از زاویه شهر
7- کاتوزیان و نظریه استبداد ایرانی
8- بشیریه و موانع توسعه سیاسی در ایران
2-2-2- ضعف جامعه مدنی
1- مفهوم نخستین جامعه مدنی
2- مفهوم جدید جامعه مدنی در اندیشه های هابز و لاک
3- وبر و نظام پاتریمونیال
4- هگل، جامعه مدنی و دولت
5- گرامشی و جامعه مدنی
6- هابرماس و مقوله های عمومی و خصوصی
7- جمع بندی کلی نظریه های جامعه مدنی
3-2-2- فرهنگ سیاسی رقابت ستیز نخبگان
4-2-2- ناکارآمدی دستگاههای حل و فصل تضادهای اجتماعی
1- فرهنگ ایرانی
2- فرهنگ اسلامی
3- فرهنگ غربی
3-2- توسعه یافتگی و ساخت توسعه یافته مطبوعات
1-3-2- مطبوعات در آثار پیشگامان مطالعات ارتباط جمعی
2-3-2- نقش مطبوعات در اندیشه های آلبر و ترو
3-3-2- مطبوعات و تحقیقات توسعه
4-3-2- مطبوعات و دیدگاههای لیبرال
5-3-2- مطبوعات در نگرش لیبرالی - علیتی لرنر
6-3-2- شرام، مطبوعات و شاخصهای توسعه
7-3-2- فرای و تغییر متغیرها
8-3-2- اینکلس و تنزل حد تاثیر رسانه ها
9-3-2- روابط علی میان متغیرهای توسعه
10-3-2- انتشار نوآوری
11-3-2- شاخصهای توسعه ارتباطات
12-3-2- عوامل تاریخی توسعه نیافتگی مطبوعات ایران
13-3-2- جمع بندی نظریه ها
بخش دوم: فرضیه هایی برای تحقیق
4-2- فرضیه ها و پرسشهای اساسی تحقیق
1-4-2- فرضیه ها
2-4-2- پرسشهای اساسی تحقیق
فصل سوم: مدل نظری برای تبیین توسعه نیافتگی مطبوعات
1-3- روش تحقیق دردستیابی به مدل نظری مقدماتی
1-1-3- روش کتابخانه ای
2-1-3- روش دلفی
2-3- روش تحقیق در توصیف و تبین متغیرها
1-2-3- روش تحقیق تاریخی
2-2-3- روش تحلیل محتوا
3-2-3- تحلیل گفتمان
3-3- جمع آوری داده ها
4-3- تعرایف نظری و عملیاتی
1-4-3- توسعه
2-4-3- ساخت قدرت
1- ساخت
2- قدرت
3- تعریف عملیاتی قدرت
3-4-3-جامعه مدنی
تعریف عملیاتی
4-4-3- فرهنگ سیاسی نخبگان
1)فرهنگ سیاسی تابعیت
2) فرهنگ سیاسی مشارکت جو
3) مفهوم عملیاتی
5-4-3- سازوکارها و نهادهای حل تعارضهای اجتماعی
مفهوم عملیاتی
5-3- جامعه آماری و نمونه
6-3- آزمونهای آماری
7-3-پایای و روایی تحقیق
فصل چهارم: ساخت اجتماعی و ساخت مطبوعات ایران در دوران پراکندگی و تمرکز قدرت (دولت، جامعه، فرهنگ و مطبوعات)
بخش اول: ساختار اجتماعی دو دوره پراکندگی و تمرکز قدرت
1-4- ساخت نظام سیاسی در دوره های پراکندگی و تمرکز قدرت
1-1-4- کانونهای ثابت یا متنوع اعمال قدرت
1- ثقل قدرت مجلس
2- جابجایی قدرت مجلس و شاه
3- قدرت مجدد مشروطه خواهان
4- مجاهدین، کانون دیگری از قدرت نو
5- حاکمیت مجدد استبداد و ضعف قدرت مستقر
6- بازگشت دوباره مشروطیت
2-1-4- کودتای سوم اسفند و ثبات کانون قدرت
1-قدرت برآمده از کودتا
2- «رضاشاهی» رضاخان
3- استبداد مطلقه شبه مدرنیست (1312-1320)
3-1-4- مقایسه تطبیقی ثبات یا تنوع کانونهای اعمال قدرت در دو دوره
1- تغییر پذیری یا دوام دولتها
1- تعداد کابینه ها
2- مدت زمامداری نخست وزیران
3- علل تغییر نخست وزیران
4- مقایسه میانگین زمامداری نخست وزیران
2- قدرت نظامی و سهم آن در سازمان دولت
3- پراکندگی یا تمرکز سازمان اداری
4- دخالت آشکار و پنهان برای اعمال نظارت اجتماعی
2-4- جامعه مدنی
1-2-4- نهادها و گروه های عرفی و سنتی
2-2-4- انجمن ها و گروه های خود انگیخته و سیاسی
3-2-4- احزاب و فراکسیونهای سیاسی
4-2-4- گروه ها و اتحادیه های صنفی
3-4- فرهنگی سیاسی نخبگان
4-4- سازوکارها و دستگاه های حل اختلاف
بخش دوم: ساخت مطبوعات
5-4- روند تاریخی تکوین مطبوعات در طول دو دوره
6-4- انعکاس ساخت و نظام سیاسی و اجتماعی در عرصه مطبوعات
1-6-4- چگونگی و حد نظارت بر مطبوعات
2-6-4- اقدامهای جمعی و گروه های مطبوعاتی
3-6-4- بررسی اسناد تاریخی منتشر شده
1-توقیف نشریات
2- اعمال شیوه های مختلف کنترل
3- پیدایش محیط رعب و گسترش فرهنگ تملق
4- دخالت قدرتهای بیگانه
5- کاهش اقبال عمومی نسبت به مطبوعات
4-6-4- شاخصهای کمی توسعه مطبوعات
1- تیراژ مطبوعات
2- نوع نشریات دو دوره
3- محل انتشار
4- دوره انتشار
5- گرایش نشریات
6- علت توقیف نشریات
5-6-4- شاخصهای کیفی (مقايسه تطبیقی محتوای نشریات دو دوبه )
1- بررسی ساختار موضوعی نشریات موثر دوران مشروطیت
2- مقایسه محتوایی نشریات موثر دو دوره توزیع و پراکندگی قدرت سیاسی
1- یافته های تحقیق در دوره عدم تمرکز
2- یافته های تحقیق در دوره تمرکز قدرت سیاسی
6-6-4- شاخصهای بازنگری
1- جامعه شناسی زبان و مفهوم گفتمان
2- تکنیک تحلیل گفتمانی
3- تحلیل گفتمان متون مطبوعاتی در دوره
فصل پنجم: چکیده و نتیجه پژوهش
1-5- دوره پراکندگی یا توزیع قدرت سیاسی
1-1-5- ساخت اجتماعی در دوره پراکندگی یا توزیع قدرت سیاسی
2-1-5- ساخت مطبوعاتی در دوره پراکندگی قدرت سیاسی
2-5- دوره تمرکز قدرت سیاسی
1-2-5-ساخت اجتماعی دوره تمرکز قدرت سیاسی
2-2-5- ساخت مطبوعاتی در دوره تمرکز قدرت سیاسی
3-5- تنگناهای تحقیق
4-5- پیشنهادها
کتابشناسی
پیوست: مشخصات نشریات دو دوره
نمایه