جزوه دومین کلاس «جامعهشناسی سیاسی وسایل ارتباط جمعی»
دکتر حاجیزاده میمندی
جزوهی دومین کلاس درس «جامعهشناسی سیاسی وسایل ارتباط جمعی»
به استادی آقای دکتر حاجیزاده میمندی در تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۱۱
مروری بر جلسهی گذشته:
علم جای هیچکس را تنگ نمیکند، حوزهای که ما به آن متمرکز میشویم، حوزهی «قدرت سیاسی» است.
درس دومین جلسه را در ادامهی مطلب بخوانید: ....
جلسهدوم (۱۱/۱۲/۱۳۹۱)
مروری بر جلسهی گذشته:
علم در معنای مدرن خودش، «مسئلهمحور» است، مسائلی وجود داشته و به خاطر رفع این مسایل، علم بهوجود آمده، پس جامعهشناسی به دنبال مشکلاتی که پس از انقلاب صنعتی ایجاد شد، شکل گرفت.
علم جای هیچکس را تنگ نمیکند، حوزهای که ما به آن متمرکز میشویم، حوزهی «قدرت سیاسی» است.
ادامه درس:
تعریف کارکرد
کارکرد معادل Function به زبان انگلیسی و فونکسیون به زبان فرانسوی میباشد و به معنای مجموعه فعالیتهایی است که پدیده برای رفع نیازهای نظام اجتماعی از خود نشان میدهد.
قدرت به این خاطر برایش مبارزه میشود که کالای کمیاب است.
چند پدیده در جامعه هست که کالای کمیاب است و برای آن مبارزه می شود، از جمله : ثروت و قدرت
اگر انسانها در وضعیتی بودند که هر چه میخواستند در اختیارشان بود، مبارزهای در کار نبود.
حزب، دولت، گروه فشار، یک موضوع سیاسی است، اما در فضاهای اجتماعی متفاوت، کارکرد متفاوت دارند.
مطالعهی پدیدههای سیاسی در فضای اجتماعی ، موضوع جامعهشناسی سیاسی است.
ما میخواهیم بدانیم وسایل ارتباط جمعی چه کارکردهای سیاسی دارند.
کارکردهای سیاسی وسایل ارتباط جمعی
در چهارچوب کارکردهای سیاسی وسایل ارتباط جمعی، ما میتوانیم به این موارد اشاره کنیم:
۱- مشروعیت بخشی (Legitimation)
مشروعیت؛ از لحاظ لغوی یعنی بر اساس شرع بودن، ولی در معنای اجتماعی، بیشتر مقبولیت است، یعنی پذیرش از طرف جمع.
مشروعیت بخشی؛ یعنی فراهم کردن زمینه برای پذیرش جمعی
توضیح این که: هر تصمیمی که بخواهد با موفقیت بالا روبرو شود، باید مشارکت محور باشد و برای مشارکت محوری، لازم است که آن سیاست یا تصمیم، مورد پذیرش واقع شود، یعنی تعداد قابل توجهی از مردم آن را پذیرفته باشند.
در چهارچوب علم سیاست و جامعهشناسی سیاسی، معمولا این سوال مطرح میشود که پایههای بقا و تداوم حکومتها و قدرت سیاسی چیست؟ عدهای بر «زور» و عدهای دیگر بر «مشروعیت» تاکید میکنند و برای مشروعیت، انواعی قائلند.
انواع مشروعیت
الف) مشروعیت سنتی: که خاص جوامع سنتی مثل روستاها و عشایر است(زیشسفیدان). در مشروعیت سنتی، مردم به این خاطر حرف کسی را میپذیرند که سنتها اینطور مطرح ساخته است.
ب) مشروعیت قانونی: برخی مشروعیت قانونی را مشروعیت عقلانی هم میدانند.
ج) مشروعیت کاریزماتیک(فرهمندی):
کاریزما؛ عبارتست از مجموعه خصوصیات خارق العاده که ممکن است در یک فرد وجود داشته باشد یا پیروان تصور کنند که در او وجود دارد، و به خاطر همین ویژگیهای استثنایی و خارقالعاده، اوامر او را اطاعت کنند.